“Mit dem Ruecken an einer kurzer Betonsockel gelehnt eingeschlafen, August 1981”

De Vierdaagse van 1992. Maandag 20 juli

Een kruistocht in spijkerbroek

JULI 1992, HAANTJESAVOND, CAFÉ ’T HAANTJE, DAALSEWEG 19

Als geschiedenisstudenten en leden van Geschiedenis Studenten Vereniging Excalibur kwamen we elke dinsdagavond bijeen in de zaal van Café ’t Haantje van Piet en Joop Puijn aan de Daalseweg en dronken daarbij halve liters Amstel bier.1 Een paar weken voor het begin van de Vierdaagse van 1992 kwam iemand ’s nachts op het idee om ons in te schrijven.2

Iemand deed dat ook de volgende dag.

De boekhouding werd op bierviltjes gevoerd.

Niemand trainde. Eén iemand liep op een dag in het weekend 20 kilometer en vond dat best wel ver. Ik zei dat we vier dagen vijftig kilometer moesten lopen.3

Een briefkaart van wandelsportorganisatie Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding (KNBLO), gericht aan Heer Louwers S, Vossendijk 65-9, 6534 TD Nijmegen: “U wordt verzocht U op maandag 20 juli 1992 te melden op ‘de VEREENIGING’ Keizer Karelplein Nijmegen bij startbureau 1M. Uw loopnummer is V1M588. De afstand bedraagt 50 km. Bij volbrengen komt U in aanmerking voor beloning 1.”4

Alsof je wordt verzocht je te melden op een politiebureau of voor een militaire keuring.

En op de achterkant van de kaart: “Hiermede bevestigen wij Uw inschrijving voor de Vierdaagse. U dient deze kaart te tonen bij de aanmelding op maandag te Nijmegen en wel tussen 09.00 en 16.00 uur. Bij wijzigingen deze kaart (of kopie) verbeterd retour zenden. De kaart moet dan uiterlijk 3 juli in ons bezit zijn.”

Voor wijzigingen was het al te laat.

09:00 UUR: AANMELDING, DE VEREENIGING

“De 76ste Vierdaagse die morgen begint, is mijn eerste en naar ik aanneem meteen mijn laatste. Het lijkt mij een onderneming waaraan iemand zich hooguit eens in zijn leven waagt, hoewel er mensen zijn zoals de oud-politicus Maarten Schakel die van een ‘verslaving’ spreken.”

“Vorige week nam ik alvast poolshoogte en Nijmegen leek op een stad die zich voorbereidt op een veldslag. Overal werden stellages getimmerd, de schouwburg is ingericht als noodhospitaal, buiten de stad verrees een kampement voor 8000 manschappen. Vanavond begint het allemaal met een vlaggenparade en met parachutisten die landen in de stad.” 

John Jansen van Galen, ‘Dagboek Vierdaagse (1). Erkenning’, Het Parool, 20 juli 1992, 3.5

Op maandag 20 juli was het bloedheet op het parkeerterrein van Concertgebouw De Vereeniging. Tussen 09:00 en 16:00 uur vond hier de aanmelding voor de Vierdaagse van 1992 plaats.6 “Veel deelnemers zagen het dan ook somber in. Wachtend in lange rijen om een startkaart af te halen, wisselden ze snel nog adviezen aan elkaar uit om zich te wapenen tegen de hitte.”7 ’s Middags verdrongen honderden mensen zich voor de inschrijfloketten om alsnog een startbewijs te bemachtigen: “Velen moesten uren wachten in de tropische hitte.”8

We meldden ons bij startbureau 1M, dat werd bemand door J.H.F. van Son en J.H.W. Hermsen.9 Hier kregen we de eerste controlekaart10 en een tasje met papieren. De inhoud hiervan vond ik terug in een map in mijn archief: de zangbundel Vierdaagse Tunes, een prijsvraag van de gemeente Nijmegen, de ‘Aanwijzingen voor de wandelaar’, het programmamagazine De 4Daagse en vijf ansichtkaarten van sponsor PTT Post, waarvan vier met de Vierdaagseroutes.11

“Ook de 42-jarige Frans Coenen uit Geleen wandelt ‘groepsgewijs’. Sinds jaar en dag maken PTT’ers deel uit van de vierdaagsecolonne. Dit jaar loopt zelfs het recordaantal van 1200 mee. Onder hen dus ook de chauffeur/besteller uit Geleen die vier maal 50 kilometer voor de boeg heeft.”12

Vierdaagse Tunes. Handreiking aan deelnemers Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen, met 29 door een werkgroep geselecteerde liederen, begint met het voorwoord ‘Variatie’ van Dick Lammerts van Bueren, Hoofd Voorlichting Vierdaagse van de KNBLO: “Jeanet Kuilberg heeft een opmerkelijke stelling geponeerd bij haar proefschrift waarop zij is gepromoveerd tot doctor in de sociale geografie: “Armoede is ook: niet bij machte zijn enig ander lied dan ‘Potje met vet’ ten gehore te brengen, de walkman als normaal te accepteren en iemand die hardop zingt op straat als dorpsgek te beschouwen. […] Die armoede werd al tal van jaren op wandelparcoursen en door het KNBLO-Bestuur onderkend. Door toedoen van de in dit boekje vermelde bedrijven/instellingen en met steun van de Evenementen Commissie Nijmegen is het nu mogelijk alle deelnemers aan de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen ’92 dit handzame zangbundeltje aan te bieden.” De bundel begint met het ‘Vierdaagselied’ van zestig jaar eerder: “Zo willen wij door Nederland / En door het leven heen” – en eindigt met ‘We zijn er bijna’ en… ‘Een potje met vet’.13

Met de prijsvraag van de Gemeente Nijmegen kun je een “geheel verzorgd weekend voor twee personen in het Altea hotel in Nijmegen” winnen door de volgende zin af te maken: “Voor mij is Nijmegen dè stad, omdat…”. Het Altea hotel uit 1990 is gevestigd aan het Stationsplein en heet tegenwoordig Mercure Hotel Nijmegen Centre. Over de uitslag kan niet worden gecorrespondeerd. Ik heb de antwoordkaart niet ingevuld en ingeleverd.14

De ‘Aanwijzingen voor de wandelaar’, met de aanwijzing deze zorgvuldig door te lezen:
“-Dinsdag, woensdag en donderdag afmelden voor vijf uur. Vrijdag tot zes uur. Indien u later binnenkomt wordt u als uitvaller beschouwd.
-Zowel burgers als militairen kunnen terecht bij de geneeskundige dienst op de ingerichte rustplaatsen.
-Pas nadat u zich heeft afgemeld, kunt u (indien noodzakelijk) naar het hospitaal in ‘De Schouwburg’ voor geneeskundige hulp. Alleen voor noodgevallen: vanaf drie uur ’s morgens.
-Het is de wandelaars verboden zich buitenissig te kleden of uit te monsteren. U wordt verzocht normale wandelkleding te dragen.15
-Wandelen en zingen vormen een uitstekende combinatie. Maar bedenk wat u zingt.
-Verzoeke uit veiligheidsoverwegingen geen souvenirs aan kinderen aan te reiken.”16

In vergelijking met het voorgaande jaar is in 1992 aanwijzing 13 toegevoegd:
“-Zorgt u ervoor dat u uw controlekaartmagneetkaart niet verliest.”17

Op de achterkant van de ‘Aanwijzingen voor de wandelaar’ een reclame van Snoek Kousenspeciaal: “Ik loop al jaren zonder blaren.” De winkel is nog steeds gevestigd aan de Ziekerstraat 45 en sinds 2022 onderdeel van modeketen SOXX.

De magneetkaart – hoewel ik me die zelf niet meer kan herinneren – was de belangrijkste wijziging tijdens de Vierdaagse van 1992. KNBLO-medewerkers kregen in het voorafgaande weekend een spoedcursus van PTT Telecom om te leren werken met de computer.

Marsleider Chris Bos zei hierover: “Na de jubileummars in 1991, die met 38.854 deelnemers alle records heeft gebroken, behoort de 76e Vierdaagse weer tot de ‘gewone’. Hoewel, geen enkele uitgave is gelijk aan de vorige. Elk jaar weer zijn aanpassingen noodzakelijk. Die vergen vaak veel inventiviteit en uiteraard de nodige maatregelen. Ook voor dit jaar. Zo wordt er – als gevolg van de grote deelname van het vorig jaar – bij de aanmelding op maandag aan elke individuele deelnemer een magneetkaart uitgereikt waarop alle noodzakelijke persoonsgegevens zijn aangebracht. Via deze kaart vindt elke dag de registratie plaats na terugkeer van de mars. Hierdoor kunnen langere wachttijden voorkomen worden.”18

In het programmamagazine De 4Daagse volgen nog enkele praktische wenken:
“-Gebruik vóór de start, althans in de loop van de morgen, een goed ontbijt en zorg er tevens voor bij de koffiemaaltijd en de warme maaltijd voldoende voedsel tot u te nemen.
-Indien u gedurende de mars wilt drinken, worden melkprodukten aanbevolen. Het gebruik van alcohol wordt ontraden, daar de combinatie van alcohol en lichamelijke inspanning uw gezondheid bedreigt.
-Het gebruik van opwekkende en kalmerende middelen wordt met nadruk ontraden.”19

In mijn archief ontbreekt de folder die is uitgereikt aan de ruim 35.000 wandelaars die de volgende dag met extreme weers- en wandelomstandigheden te maken zouden krijgen: “Alle deelnemers kregen vanmorgen een stuk papier met daarop raadgevingen voor het lopen in de hitte zonder lijf en leden te schaden. In de handleiding wordt de kilometervreters op het hart gedrukt bij extreme hitte een hoed, pet of geknoopte zakdoek op het hoofd te zetten en in ieder geval eens per uur een halve liter vocht (beslist geen alcohol) tot zich te nemen. Andere suggesties zijn: vaker rust nemen, het dragen van luchtige, lichtgekleurde kleding en het nuttigen van extra zout tijdens de avondmaaltijd. Bij onweer kunnen, aldus de aanwijzingen, de lopers het best zo snel mogelijk een schuilplaats in de berm van de weg of een greppel zoeken. Het staan onder een boom of lantaarnpaal wordt in verband met de kans op het inslaan van bliksem ten stelligste afgeraden. De wandelaars doen er bovendien goed aan extra sokken mee te nemen. Door onweersbuien nat geworden textiel gaat soppen en veroorzaakt blaren.”20

De perschef van de Vierdaagse verwacht dat de tropische temperaturen en de hoge luchtvochtigheid samen met het klevende asfalt een grotere aanslag dan normaal op de deelnemers zullen plegen. “Volgens Lammerts van Bueren is het niet uitgesloten dat het zal gaan onweren; als dat het geval is, zal de bevolking via de lokale radiostations worden opgeroepen de deuren te openen en de wandelaars in huis te laten schuilen tot het weerlichten achter de rug is.”21

In mijn archiefmap vind ik de extra editie van De Gelderlander van maandag 20 juli, waarin aandacht wordt besteed aan de tropische start van de Vierdaagse: “Het Vierdaagselegioen moet dit jaar rekening houden met een tropische start. Hoofddeksels, zout en veel drank zullen geen overbodige luxes blijken op de Dag van Elst. De damp zal morgen van het asfalt in de Betuwe afslaan, als de weersverwachtingen van het KNMI uitkomen. De organisatie van de Vierdaagse is in ieder geval voorbereid op een mogelijke hittegolf. Er ligt een compleet noodscenario klaar, mochten de temperaturen deze week een te zware aanslag op het wandelpeleton doen. De deelnemers starten dan eerder en onderweg worden er meer rustplaatsen ingericht. In het uiterste geval kunnen zelfs de routes met tien kilometer ingekort worden. Marsleider Chris Bos reageert echter nuchter op de berichten uit De Bilt: ‘Er is wel vaker een hittegolf voorspeld, maar dat bleek later allemaal mee te vallen.’ Het is alweer bijna twintig jaar geleden dat de hitte echt rampzalige gevolgen had voor het Vierdaagselegioen. Toen bezweken enkele Zwitserse lopers aan de loodzware omstandigheden.”22

In de extra editie van De Gelderlander verzorgt weerman Jan Versteegt het weerbericht van maandag 20 juli en de verwachting voor dinsdag 21 juli: “Al enkele dagen wezen de vooruitzichten op een vrij warme tot warme Vierdaagseweek. […] Op deze maandag kan het kwik in de middag best dicht bij de tropische grens van 30 graden uitkomen. Daarbij zal de luchtvochtigheid langzaam wat stijgen zodat het ook drukkender gaat worden. In de komende avond zal het tijdens de vlaggenparade in de Nijmeegse Goffert vrij zwoel zijn, waarbij de temperatuur geruime tijd boven de 20 graden zal liggen. […] In de komende nacht is er een enkele mistbank mogelijk en de temperatuur komt nauwelijks onder de 17 graden, opnieuw een zwoel nachtje dus. De start van het wandelevenement zal in de vroege ochtend plaatsvinden onder vrij klamme omstandigheden, waarbij de temperatuur in de eerste ochtenduren vrij snel kan oplopen. Het is niet uitgesloten dat het kwik tijdens de rit naar Elst opnieuw dicht bij de 30 graden zal komen. Bewolking en niet al te veel wind maken het weerbeeld broeierig. In de loop van de middag neemt de onweerskans geleidelijk toe. Het juiste tijdstip van binnenkomst en de intensiteit van de buien vallen vooraf moeilijk vast te stellen. Woensdag wordt het iets minder warm en minder drukkend.”23

DE AVONDVIERDAAGSE: VLAGGENPARADE

Maandagavond werd de Vlaggenparade gehouden.

“Voor het bijwonen van de Vlaggenparade in het Goffertstadion is een toegangsbewijs vereist. Verkrijgbaar op maandag. Het programma aldaar begint om half zeven.”24

Wij waren daar niet bij. Vijf jaar eerder was ik er wel bij geweest, op maandag 20 juli 1987. Ik kan me de colonne met escortes van genodigden naar het Goffertstadion nog goed herinneren.

“De Vlaggenparade werd afgesloten door een indrukwekkend defilé en een knallend vuurwerk. Veel deelnemers maakten dat echter niet meer mee: op tijd naar bed want de eerste lopers moesten vanochtend al om vier uur vertrekken, voor de eerste etappe, over de Waalbrug naar Elst.”25

In de Betouwstraat speelt orkest Jackpot voor Café De Sportcentrale.26

Dinsdag 21 juli

VOETNOTEN

  1. Liza Görlach, ‘Café ’t Haantje: de ontmoetingsplek van Nijmegen’, IntoNijmegen, 25 juli 2026.
    Vgl.: “Herman [Beekers, SP-lid, S.L.] over ’t Haantje aan de Daalseweg: ‘Twee onsmakelijke broers achter de bar, die nooit een stom woord zeiden. Geen tap, alleen pullen bier. Tafelvoetbal. Of we zaten te ouwehoeren op het biljart, dat met planken en een zeil was afgedekt.’
    Heel links Nijmegen, heel Nijmegen dus, kwam in ’t Haantje.”
    Koos van Zomeren, Die stad, dat jaar (Amsterdam 2009) 209.
    Eerder in deze autobiografische roman schrijft Koos van Zomeren:
    “[…] Nijmegen tot je dertigste, en dat is het, dat is alles wat je hebt meegemaakt, alles wat de moeite van het vertellen waard is, en méér zul je ook nooit te vertellen hebben, al word je honderd.”
    Koos van Zomeren, Die stad, dat jaar (Amsterdam 2009) 10. ↩︎
  2. “Het was een terras op het Koningsplein,” vertelt een vriend terwijl we op het terras van Café van Rijn zitten. Na de sluiting van Café The Spot in de Smetiusstraat in 1999 werd deze zaak in de Nijmeegse Molenstraat onze nieuwe stamkroeg. We kennen de plek nog als Mahieu, een café dat later is gekocht door een vriend van ons. We zitten hier nadat we op 20 juni 2026 met een vriendengroep van de studie Geschiedenis de tocht ‘Van Mahieu tot Mahieu’ hebben gewandeld. Onder de wandelaars bevonden zich ook twee ‘meelopers’ van de Vierdaagse van 1992. De route voerde ons door de Ooijpolder en langs het kerkje van Persingen naar het terras van Hotel-Restaurant ’t Spijker. De terugweg liep over de Rijksstraatweg, vlak onder de stuwwal langs. ↩︎
  3. “De door de Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding (KNBLO) uitgeschreven Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen (Vierdaagse) zijn mede bedoeld om de deelnemers aan te sporen tot een zodanige training, dat zij in staat zullen zijn om dagelijks een flinke wandeling te maken. Aangezien het niet de bedoeling is deze afstand in de kortst mogelijke tijd af te leggen, is er van een wedstrijd geen sprake.” 
    KNBLO, ‘Algemeen’, De 4Daagse 6 (1992) 10. ↩︎
  4. “Zij die de Vierdaagse reglementair hebben volbracht, ontvangen een onderscheiding, het zogenaamde Vierdaagse Kruis.” 
    KNBLO, ‘Beloningen’, De 4Daagse 6 (1992) 48. ↩︎
  5. John Jansen van Galen verbleef tijdens de Vierdaagse van 1992 in hotel-café-restaurant Wiener Hof (het latere Hotel Credible) aan de Hertogstraat 1 in Nijmegen. 
    VVV, ‘Wiener Hof’, Rekreatiekrant Midden Gelderland 4 (1992) 4. ↩︎
  6. “Uiteraard heb ik gewoon op maandag 20 juli bij het bureau van de 50 km mijn start- en loopkaart opgehaald. Die startkaart werd toen nog geknipt. Het speelde zich allemaal af op het grote parkeerterrein achter De Vereeniging. Een aantal jaar later verrees daar het grote bankgebouw en verhuisde het hele gebeuren naar de Wedren.” 
    Ron van der Schree, ‘Sokken in de droogtrommel’ in: De vriendelijkste marathon ter wereld. 4-daagse verhalenbundel 1 (Nijmegen 2018) 81. ↩︎
  7. Maaike Trimbach, ‘Nijmegen bruist van activiteiten rond Vierdaagse’, Nieuwsblad van het Noorden, 21 juli 1992, 13. ↩︎
  8. ‘Organisatie van Vierdaagse niet blij met komst Kroaten’, Algemeen Dagblad, 21 juli 1992, 4. ↩︎
  9. KNBLO, ‘Uitvoerend comité’, De 4Daagse 6 (1992) 26. ↩︎
  10. “Op de dag van aanmelding (maandag) en op de eerste drie marsdagen wordt aan de bureaus aan elke deelnemer een controlekaart uitgereikt, welke men gedurende de Vierdaagse bij zich dient te dragen.”
    “Alle individuele deelnemers ontvangen aan de bureaus op de dag van aanmelding een controlekaart, waarmee zij zich de volgende dag aan de start moeten melden. Tevens ontvangt men een magneetkaart waarmee iedere dag de aankomstregistratie bij het startbureau plaatsvindt. Ook deze kaart moet de deelnemer tijdens de mars bij zich dragen. In verband met verlies, beschadiging etc. vragen wij u met klem deze bescheiden goed op te bergen gedurende het wandelen. Een geldige start wordt eerst verkregen nadat de controlekaart van een startknip is voorzien. Een geldige finish wordt eerst verkregen nadat de controlekaart met de vereiste routeknippen is afgegeven aan het bureau en registratie via de magneetkaart door de bureaulist heeft plaatsgevonden. Men ontvangt dan de routekaart voor de volgende dag. In de controlekaart van individuele deelnemers wordt geen finishknip aangebracht. Vraagt u de laatste dag bij uw startbureau vooral naar de ‘Vijfde-Dagkaart’. Deze kaart is het enige, op uw naam gestelde bewijs van succesvolle deelname.”
    KNBLO, ‘Controlekaarten’, De 4Daagse 6 (1992) 37. ↩︎
  11. “Bij de inschrijving krijgen we een tasje mee met een boekje met tips, snoepjes voor onderweg, een compleet vierdaagseboek met allerlei hoge pieten die ons, en vooral de buitenlanders, verwelkomen. Ook zit er een boekje met de vier kaartjes van de route die we elke dag moeten lopen [bij].” 
    Lisette Ariëns, ‘Mooi weer, slechte vooruitzichten’, De Gelderlander (Vierdaagse extra editie), 21 juli 1992, 4.
    “Alle lopers krijgen de zangbundel Vierdaagse Tunes.” 
    ‘Individuele lopers Vierdaagse krijgen magneetkaart mee’, De Volkskrant, 18 juli 1992, 32. ↩︎
  12. “Het Limburgs Dagblad volgt tijdens de 76ste Vierdaagse het wel en wee van een aantal Limburgse wandelaars op de voet.” 
    Ik heb in de derde zin ‘neemt’ veranderd in ‘loopt’. 
    ‘Nijmeegse Vierdaagse trekt 35.000 lopers’, Limburg Dagblad, 21 juli 1992, 13. ↩︎
  13. KNBLO, Vierdaagse Tunes. Handreiking aan deelnemers Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen (Nijmegen 1992) 3.
    “Een nieuwe trend in Vierdaagse is, dat er dit jaar veel gevarieerder gezongen wordt dan andere jaren. ‘Het bekende Potje met Vet raakt gelukkig wat uit,’ aldus marsleider Chris Bos, Hij wijt dat aan het feit, dat de marsleiding alle wandelaars bij de start een bundeltje met 29 internationale wandelliederen heeft gegeven.”
    ‘Blarenepidemie teistert Vierdaagse’, De Telegraaf, 23 juli 1992, 3. 
    Vgl.: “Het boekje met wandelliedjes van de KNBLO vindt op deze eerste dag nog niet veel emplooi. Een clubje meiden met fluitje en tamboerijn is de enige die uit het bundeltje voordragen.” 
    ‘Noodweer geselt wandelaars’, De Gelderlander (Vierdaagse extra editie), 21 juli 1992, 2. ↩︎
  14. Centraal Bureau Voorlichting Gemeente Nijmegen, ‘Win een verblijf in Nijmegen’ (1992). ↩︎
  15. “De ‘marsleiding’ verzoekt ‘normale wandelkleding’ te dragen en in het algemeen houdt men zich daaraan.” 
    John Jansen van Galen, ‘Dagboek Vierdaagse (4). Vertier’, Het Parool, 23 juli 1992, 3. ↩︎
  16. “Wij adviseren alle deelnemers onderweg geen souvenirs uit te reiken aan daarom vragende kinderen. In verband met de veiligheid van de wandelaars en van de kinderen is het van belang dit advies op te volgen.” 
    KNBLO, ‘Advies’, De 4Daagse 6 (1992) 39. 

    “De ‘Aanwijzigingen voor de wandelaar’ adviseren ‘uit veiligheidsoverwegingen’ geen souvenirs aan kinderen uit te delen. Dat is het Oude Pekela-syndroom.” 
    John Jansen van Galen, ‘Dagboek Vierdaagse (3). Heuvels’, Het Parool, 22 juli 1992, 3. ↩︎
  17. KNBLO, ‘Aanwijzingen voor de wandelaar. Lees ze zorgvuldig door!’ (1992).
    Het reglement in het programmamagazine De 4Daagse verbiedt deelnemers eveneens om:
    “-te snelwandelen of de looppas te gebruiken;
    -op enigerlei wijze uiting te geven aan een politieke gezindheid;
    -zich ten opzichte van andere wandelaars aanstootgevend te gedragen;
    -reclamevoorwerpen te dragen, behoudens toestemming van de marsleider;
    -huisdieren, kinderwagens, luid spelende radio’s e.d. mee te voeren.
    Overtreders van deze bepalingen krijgen een waarschuwing. Bij herhaling van overtreding kan uitsluiting volgen.”
    KNBLO, ‘Algemeen’, De 4Daagse 6 (1992) 10. ↩︎
  18. Chr. Bos, ‘Een vreemdeling is een vriend’, De 4Daagse 6 (1992) 5.
    “De laatste drie edities van werelds grootste afstandsmars is de magneetkaart op bescheiden schaal uitgeprobeerd. De resultaten daarvan waren dermate gunstig dat het systeem nu op grote schaal wordt toegepast. Voor zover bekend is de Vierdaagse de eerste sportgebeurtenis waar de kaart, een project van de KNBLO en PTT Telecom, zo massaal in gebruik genoemen wordt.” 
    VVV, ‘Magneetkaart Vierdaagse’, Rekreatiekrant Midden Gelderland 4 (1992) 3.
    “Nieuw is het systeem van een magneetkaart voor 25000 individuele lopers. De kaart vervangt de traditionele knipkaart. Bij inlevering van de magneetkaart worden de wandelaar en zijn afstand meteen in de computer geregistreerd en verloopt de controle veel sneller dan vroeger.” 
    Maaike Trimbach, ‘Zomerfeesten’, Nieuwsblad van het Noorden, 20 juli 1992, 9.
    “Ons bewijs van deelneming bleek een magneetkaart te zijn, een snufje waarop de organisatie niet weinig trots is. Tienduizenden magneetkaarten om de menigte wandelaars in een mum van tijd ‘af te handelen’! Het is net zo’n ding als waarmee je je tegenwoordig toegang verschaft tot ‘geld uit de muur’, telefoonverbindingen en de sociëteit Arti et Amicitiae. Wat zou het moderne leven zijn zonder magneetkaart?” John Jansen van Galen, ‘Dagboek Vierdaagse (2). Op weg’, Het Parool, 21 juli 1992, 3.
    “In 1988 is er een proef met een elektronisch start en afmeldsysteem, voorlopig alleen voor de diplomalopers. Zij krijgen een chipkaart, die bij binnenkomst door een kaartlezer moet worden gehaald.” 
    Marjolein van Rotterdam, Via Gladiola. 100 jaar Vierdaagse ten voeten uit (Utrecht 2009) 107.
    Vgl.: “1993. Na een test in 1992 krijgt iedere deelnemer een kaart met een magneetstrip om iedere dag mee af te melden.”
    KNBLO, ‘De hoogtepunten’, www.4daagse.nl, 29 januari 1998.
    Via de Wayback Machine van het Internet Archive is dit de vroegste raadpleegbare versie van de 4Daagse-website, inclusief de routes uit 1997. ↩︎
  19. KNBLO, ‘Enige praktische wenken’, De 4Daagse 6 (1992) 40. ↩︎
  20. ‘Vierdaagse brengt 35.000 lopers op straat’, Leeuwarder Courant, 21 juli 1992, 3.
    Vgl.: “In 1992 is het bij de start op de eerste dag al drukkend warm. […] Snel krijgen alle deelnemers op de eerste dag opgestelde richtlijnen uitgereikt, waarin wordt uitgelegd wat zij moeten doen bij grote hitte.”
    Marjolein van Rotterdam, Via Gladiola. 100 jaar Vierdaagse ten voeten uit (Utrecht 2009) 121. ↩︎
  21. ‘Organisatie van Vierdaagse niet blij met komst Kroaten’, Algemeen Dagblad, 21 juli 1992, 4. ↩︎
  22. ‘Legioen maakt zich op voor tropische start’, De Gelderlander (Vierdaagse extra editie), 20 juli 1992, 2. ↩︎
  23. Jan Versteegt, ‘Zwoele start’, De Gelderlander (Vierdaagse extra editie), 20 juli 1992, 3.
    “Morgen, als de wandelaars in Nijmegen van start gaan voor de Vierdaagse, zal het nog iets warmer kunnen worden en zijn waarden van ruim 30 graden in de zuidelijke helft van ons land niet uitgesloten.” 
    Jan Versteegt, ‘Het weer: Zeer warm’, Nederlands Dagblad, 20 juli 1992, 3. ↩︎
  24. KNBLO, ‘Aanwijzingen voor de wandelaar. Lees ze zorgvuldig door!’ (1992). ↩︎
  25. Maaike Trimbach, ‘Nijmegen bruist van activiteiten rond Vierdaagse’, Nieuwsblad van het Noorden, 21 juli 1992, 13. ↩︎
  26. ‘Agenda Zomerfeesten’, De Gelderlander (Vierdaagse extra editie), 20 juli 1992, 6. ↩︎