POSTSCRIPTUM: 09:00 UUR, KONINGSPLEIN
“Dan is het overmorgen, zaterdag, het begin van een zomerse stilte in Nijmegen van waaruit alle gasten weer vertrekken.”1
“De laatste dag is natuurlijk de aangewezen gelegenheid voor de lopers om van de feesten mee te genieten en dat doen ze dan ook in groten getale, totdat de zaterdag is aangebroken en uiteindelijk iedereen de stad verlaat of gaat slapen. Dan ebt het rumoer langzaam, héél langzaam, weg en begint die vreemde periode van een paar weken, waarin de stad in een wonderlijke rustige stemming verkeert, een periode die weleens ‘De Stilte van Nijmegen’ wordt genoemd.”2
Ik ben getuige van een bijeenkomst zonder publiek, op een zaterdagochtend op het Koningsplein, waar dit avontuur begonnen kon zijn. De burgemeester deelt gebak uit aan de vuilnismannen van de DAR.3
Het begin van ‘De Stilte van Nijmegen’.
SOUNDTRACK
Spinvis, Spinvis, 2002
1 Bagagedrager
2 Smalfilm
3 Voor ik vergeet
4 Herfst en Nieuwegein
5 Regen en Patchouli
6 Herfst en Nieuwegein – Live
7 Bagagedrager – Live
In nummer 5 valt een stilte, maar er wordt gewoon doorgespeeld. In nummer 6 en 7 op piano door Han Reiziger (Haarlem, 1934 – Hilversum, 2006).
FOTO’S
https://www.instagram.com/stefan_louwers, van 14 maart tot en met 15 juli 2026.
ROUTEKAARTEN
Parcoursen, één routekaart per wandeldag
ARCHIEF
Regionaal Archief Nijmegen, 1098 Bestuursdienst Gemeente Nijmegen 1992 – 1998
inventarisnummer 1490, Vierdaagse en Zomerfeesten 1992. Overige zaken, 1992, 1 omslag
inventarisnummer 1491, Vierdaagse en Zomerfeesten 1992. Draaiboeken, 1992, 1 omslag
Draaiboek gemeentepolitie, Nijmegen 18 t/m 24 juli 1992, 76e Internationale Vierdaagse en 23e Internationale Zomerfeesten
Korps Rijkspolitie District Nijmegen Sectie Verkeer, Draaiboek 76e Internationale Wandelvierdaagse Nijmegen, 21 juli tot en met 24 juli 1992
Internationale Zomerfeesten Nijmegen 18 t/m 24 juli 1992, draaiboek
Regionaal Archief Nijmegen, 1241 Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding 1908 – 2003
Beeldbank: Jan van Teeffelen, 17-07-1992 – 20-07-1992
Regionaal Archief Nijmegen, 1559 Fotojournalist Ger Loeffen 1970 – 1999
Beeldbank: Ger Loeffen, 19-07-1992 – 24-07-1992
Regionaal Archief Nijmegen, 836 Videocollectie
4DTV / Vierdaagse (21 t/m 24 juli 1992)
Koninklijke Bibliotheek, Delpher
Algemeen Dagblad
De Gelderlander
Leeuwarder Courant
Limburgs Dagblad
Nederlands Dagblad
Nieuwsblad van het Noorden
Het Parool
De Telegraaf
De Volkskrant
Beeld & Geluid, De Schatkamer
Archief Stefan Louwers, Vierdaagse 1992, 1 omslag
KNBLO, Vierdaagse Tunes. Handreiking aan deelnemers Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen (Nijmegen 1992).
Centraal Bureau Voorlichting Gemeente Nijmegen, ‘Win een verblijf in Nijmegen’ (1992).
KNBLO, ‘Aanwijzingen voor de wandelaar. Lees ze zorgvuldig door!’ (1992).
KNBLO, De 4Daagse 6 (1992).
VVV, Rekreatiekrant Midden Gelderland 4 (1992).
De Gelderlander (Vierdaagse extra editie) maandag 20 juli 1992.
De Gelderlander (Vierdaagse extra editie) dinsdag 21 juli 1992.
KNBLO, PTT Post, vijf Vierdaagse ansichtkaarten (1992).
Foto’s intocht © 1992 C.L.
‘Het internet’
LITERATUUR
Voor ik vergeet en later alles anders heet.
En de namen van de schrijvers niet meer weet.4
De vriendelijkste marathon ter wereld. 4-daagse verhalenbundel 1 (Nijmegen 2018).
De vriendelijkste marathon ter wereld. 4-daagse verhalenbundel 2 (Nijmegen 2019).
Chris Bos e.a., ed., De wereld wandelt (Nijmegen 1991).
De Gelderlander, De Nijmeegse Vierdaagse in tal van archiefbeelden (DVD; Nijmegen 2006).
KRO, De Waterspiegel 5, 22 juli 1992.
Dick Lockhorst, De Nijmeegse Vierdaagse, wandelen door bevrijd gebied (Tweede druk; Soest 2017).
René van Nie, De Vijf van de Vierdaagse, 1974.
NOS, De geschiedenis van De Vierdaagse (DVD; Hilversum 2012).
Marjolein van Rotterdam, Via Gladiola. 100 jaar Vierdaagse ten voeten uit (Utrecht 2009).
Clemens Verhoeven, De Vierdaagse. Het grootste evenement van Nederland (Baarn 2009).
Een kruistocht in spijkerbroek
VOETNOTEN5
- Thomas Verbogt, Vlammen boven de rivier. Nijmegen viert Nijmegen (Nijmegen 2019) 39. ↩︎
- Clemens Verhoeven, De Vierdaagse. Het grootste evenement van Nederland (Baarn 2009) 255. ↩︎
- “Schoonmakers van DAR hebben zaterdagochtend een gebakje gekregen van Hubert Bruls, de burgemeester van Nijmegen. […] De schoonmakers hebben het deze week drukker dan ooit. De ongeveer 60 medewerkers zijn de hele week om 6.00 uur begonnen en in de nacht van vrijdag op zaterdag om 4:00 uur.”
‘Burgemeester Nijmegen trakteert schoonmakers’, Omroep Gelderland, 20 juli 2013.
“Op zaterdagochtend bedankte burgemeester Hubert Bruls de medewerkers van Dar voor hun inzet van de afgelopen week. Hij deelde gebakjes uit en sprak met trotse woorden de medewerkers van Dar toe.”
‘Burgemeester bedankt Dar-medewerkers voor hun inzet tijdens Vierdaagseweek’,
De Brug Nijmegen, 30 juli 2023. ↩︎ - Voor ik vergeet en later alles anders heet. Voor ik vergeet en ik de feiten en de cijfers en de namen van de schrijvers niet meer weet.
Spinvis, ‘Voor ik vergeet’, Spinvis, 2002. ↩︎ - Dit is de eindnoot, de laatste voetnoot. Met deze noot erbij is het aantal voetnoten gelijk aan het aantal kilometers dat ik liep tijdens De Vierdaagse van 1992. ↩︎